Licówki – kiedy się je stosuje i z czego są wykonane?

Założenie licówek na zęby może mieć wpływ na całe nasze życie. Poprawa wyglądu zębów skutkuje tym, że częściej się uśmiechamy i jesteśmy odbierani jako osoby przyjazne. Nasza twarz nie tylko wygląda młodziej, ale też budzi większą sympatię otoczenia. Wzrasta nasze poczucie wartości, a my stajemy się śmielsi. Te „skutki uboczne” są nie do przecenienia.

Licówki stosuje się na zęby po to, aby uzyskać poprawę estetyki uzębienia:

  • zmienić kolor korony zębów (w przypadku nieusuwalnych lub trudnych do usunięcia przebarwień, np. po leczeniu kanałowym czy leczeniu antybiotykami z grupy tetracyklin),
  • nadbudować drobne brakujące fragmenty zębów,
  • przesłonić zęby odbudowane po pęknięciu lub całkowitym złamaniu (z czasem kolor zęba i fragmentu odbudowanego zaczynają się różnić,)
  • skorygować kształt zębów,
  • skorygować brak symetrii pomiędzy prawą a lewą stroną łuku zębowego,
  • wydłużyć lub skrócić zęby,
  • przysłonić stemy (przerwy między zębami), szczególnie diastemę (anatomiczną przestrzeń pomiędzy górnymi jedynkami),
  • ukryć rozległe wypełnienia przy szyjce zęba,
  • zamaskować znaczące uszkodzenia szkliwa,
  • skorygować niewielkie nierówności zgryzu (licówki na krzywe zęby mogą rozwiązać niektóre nieznaczne wady zgryzu),
  • odmłodzić wizualnie zęby.

Z czego wykonane są licówki?

Ze względu na materiał, z którego są wykonane, wyróżniamy licówki akrylowe, licówki kompozytowe, ceramiczne, licówki porcelanowe, pełnoceramiczne i ręcznie malowane.
Nowoczesne licówki dostępne są w systemach, które zapewniają ich powtarzalność i jakość. Lekarz stomatolog ma do wyboru różne ich kształty i odcienie, co pozwala dobrać ich rodzaj jak najlepiej odpowiadający danemu pacjentowi.

Licówki akrylowe wykonane są z masy zawierającej akryl. Nie mają takiej wytrzymałości, jak licówka porcelanowe czy licówka kompozytowa albo ceramiczna – służą pacjentowi do 2 lat. Są stosunkowo grube i tym samym ciężkie, a ich estetyka nie jest doskonała, mają natomiast niską cenę. Licówki akrylowe traktowane są jako tymczasowe i stosowane przed założeniem licówek właściwych.

Licówki kompozytowe zbudowane są z tak dobranych komponentów, aby ich cechy wzajemnie się uzupełniały. Jedne składniki zapewniają spójność, twardość i elastyczność nakładki na zęby, drugie jej mechaniczną wytrzymałość. Wykonywane są przy użyciu kompozytów służących do wypełniania ubytków. Nie wymagają szlifowania zębów, a efekt uzyskany przy ich użyciu w dużej mierze zależy od kunsztu stomatologa. Licówki kompozytowe są trwalsze od akrylowych, ale mniej trwałe od ceramicznych czy porcelanowych. Przez niektórych traktowane są jako tymczasowe, ponieważ są podatne na przebarwienia i po 3–5 latach wymagają wymiany.

Licówki ceramiczne, droższe i trwalsze od licówek kompozytowych, wykonywane są z wypalanej w piecu masy złożonej z krzemionki, kwarcu, kaolinu i barwników. Te składniki
oraz sposób ich przygotowania zapewniają twardość nierzadko większą od szkliwa zęba. Licówki ceramiczne wyglądem są bardzo zbliżone do naturalnego zęba, ponieważ ceramika skaleniowa daje możliwość uzyskania m.in. odpowiedniej jasności i przezierności.

Licówki porcelanowe wykonane są z masy porcelanowej, w składzie której znajdziemy m.in. masy akrylową i ceramiczną. Licówki porcelanowe są najpopularniejszym rodzajem licówek. Mają cechy najbardziej cenione w licówkach: dużą trwałość i wytrzymałość mechaniczną (kilkanaście lat), elastyczność, odporność na przebarwienia, osadzanie się osadów i kamienia nazębnego, nie alergizują i są bardzo dobrze tolerowane przez ludzki organizm. Można je zakładać na wszystkie zęby, ale najczęściej stosuje się je na przednią część łuków zębowych górnego i dolnego.

Licówki pełnoceramiczne to nakładki na zęby, których budowa jest najbardziej zbliżona do budowy zęba. Oprócz warstwy szkliwa mają również porcelanową zębinę. Licówki pełnoceramiczne są wykonywane metodą napalania poszczególnych warstw, a nie tłoczenia, dzięki czemu mogą mieć minimalną grubość i przy mocowaniu wymagają minimalnej ingerencji w strukturę zęba. Często przy ich zakładaniu obywa się bez szlifowania zębów. Są bardzo wytrzymałe.

Licówki ręcznie malowane stosuje się rzadko ze względu na długi czas potrzebny do ich wykonania. Wysoki koszt licówek ręcznie malowanych wynika z dużego nakładu precyzyjnej pracy. Ten rodzaj licówek wykonuje się najczęściej ze specjalistycznej ceramiki, na którą nakłada się porcelanę, modeluje i wypala. Następnie porcelana malowana jest kilkukrotnie specjalnymi barwnikami aż do uzyskania oczekiwanego efektu. Po każdym malowaniu licówka zostaje wypalona w piecu, a na koniec, przed ostatecznym wypaleniem, pokryta masą nadającą jej połysk.

Licówki bez szlifowania pozwalają uniknąć czynności szlifowania zębów. W przypadku mocowania klasycznych licówek niezbędne jest przygotowanie zębów do ich założenia. W tym celu poddaje się je preparacji (szlifowaniu), który polega na nadaniu zębom takiego kształtu, by licówki nie wystawały ponad powierzchnię zęba, licówki bowiem dodają zębom objętości. Szlifuje się boki zęba i jego powierzchnię do głębokości ok. 0,3 – 0,5 mm. Przy licówkach klasycznych można uniknąć tego zabiegu tylko w przypadku, jeśli ząb jest cofnięty. Licówki bez szlifowania, cienkościenne, napalane na folii platynowej oraz licówki systemu GlamSmile i Lumineers nie wymagają szlifowania. Przed ich mocowaniem poleruje się jedynie zęby. Licówki cienkościenne są przy tym tak samo trwałe i wytrzymałe jak licówki klasyczne. Nie każda wada zębów pozwala jednak na zastosowanie ultracienkich licówek non‑prep (bez szlifowania). O możliwości ich założenia decyduje lekarz stomatolog.