Operacja spodziectwa. Ile kosztuje i na czym polega?

Spodziectwo (hypospadias) to wrodzona wada układu moczowo-płciowego, w której ujście cewki moczowej znajduje się nie na szczycie żołędzi, ale na brzusznej stronie prącia – dotyczy 1 na 250 noworodków płci męskiej. Jest to najczęstsza wada wrodzona tego układu; u dziewczynek zdarzają się przypadki nieprawidłowej lokalizacji ujścia cewki moczowej, jednak są wyjątkowo rzadkie.

Koszt prywatnej operacji wynosi 3000–6000 zł

Objawy i cechy charakterystyczne

Spodziectwo tworzy nieprawidłowe ujście cewki moczowej i objawia się zestawem anomalii prącia:

• Nieprawidłowe ujście zewnętrzne cewki: zamiast na szczycie żołędzi, ujście cewki moczowej otwiera się na brzusznej stronie prącia,  moszny lub kroczu,
• Skrzywienie prącia (chorda), bo przetrwała bliznowata tkanka na brzusznej stronie prącia powoduje zagięcie ku dołowi,
• Napletek kapturowaty (przerośnięty po stronie grzbietowej, z ubytkiem po stronie brzusznej),
• Zaburzenia mikcji objawiające się strumieniem moczu kierowanym ku dołowi i trudnościami z oddawaniem moczu w pozycji stojącej

Obecność wszystkich tych cech nie jest konieczna do rozpoznania spodziectwa. Przyczyny schorzenia nie są jednoznacznie określone – badania naukowe wskazują na wrodzone zaburzenia hormonalne jako główny czynnik.

Rodzaje spodziectwa

Chirurdzy dziecięcy dzielą spodziectwo według lokalizacji ujścia zewnętrznego cewki moczowej. Wyróżnia się trzy główne postacie:

• Spodziectwo żołędziowe (ICD-10: Q54.0): najczęstsze, stanowi ok. 50–70% przypadków Ujście cewki moczowej znajduje się pomiędzy szczytem a rowkiem żołędzi. Operację można przeprowadzić już w pierwszych miesiącach życia.
• Spodziectwo prąciowe (ICD-10: Q54.1) stanowi ok. 20–30% przypadków. Ujście cewki moczowej umiejscowione jest na brzusznej powierzchni prącia i nierzadko sprawia wrażenie niedorozwoju narządu.
• Spodziectwo kroczowe (ICD-10: Q54.3), najrzadsze (ok. 1–2%) i najcięższe, z ujściem cewki moczowej usytuowanym w fałdach rozszczepionej moszny. W zaawansowanych przypadkach budowa krocza może budzić wątpliwości co do płci dziecka.

Wyjątkowo rzadką odmianą jest spodziectwo bez spodziectwa – ujście cewki moczowej zlokalizowane jest prawidłowo na szczycie żołędzi, jednak prącie jest brzusznie przygięte przez bliznowatą tkankę pomiędzy ciałami jamistymi prącia.

Przyczyny spodziectwa

Bezpośrednią przyczyną spodziectwa jest atypowe łączenie się fałdów moczowo-płciowych w 9.–14. tygodniu ciąży, wynikające z niedorozwoju tkanek na brzusznej powierzchni prącia. Do zaburzenia tego dochodzi w okresie prenatalnym, a wadę rozpoznaje się od razu po narodzinach dziecka lub w pierwszych miesiącach życia.

Zaburzenia w budowie narządów w postaci spodziectwa w ok. 20% przypadków spowodowane są dziedziczeniem wadliwych genów. Duże znaczenie mają również czynniki środowiskowe: wiek matki, ekspozycja na hormony lub szkodliwe związki chemiczne w pożywieniu, a także pod uwagę brany jest niekiedy niedobór testosteronu w okresie płodowym. Niektóre źródła wymieniają infekcje wirusowe matki jako potencjalny czynnik ryzyka zaburzeń rozwoju płodu, warto tu podkreślić, że związek grypy ze spodziectwem nie jest jednoznacznie potwierdzony.

Spodziectwo może współistnieć z innymi wadami towarzyszącymi: przepukliną pachwinową, niedorozwojem napletka, zakrzywieniem prącia, wnętrostwem (niezstąpieniem jądra lub obu jąder do moszny) czy rozszczepem napletka. W cięższych postaciach spodziectwa konieczna jest pełna diagnostyka genetyczna i hormonalna, by wykluczyć zaburzenia różnicowania płci. Prawidłowość rozwoju narządów oraz wady towarzyszące potwierdza urolog dziecięcy – dlatego w okresie noworodkowym warto odbyć wizytę u lekarza tej specjalności.

Kiedy i jak leczy się spodziectwo?

Chirurg dziecięcy leczy spodziectwo wyłącznie operacyjnie – jedyną skuteczną metodą jest korekcja chirurgiczna (urethroplastyka). Optymalny wiek zabiegu to 6.–18. miesiąc życia – w tym czasie dzieci najlepiej tolerują znieczulenie ogólne i operacja daje najlepsze wyniki estetyczne i czynnościowe. Nie zaleca się odkładania operacji po 30. miesiącu życia: dziecko zaczyna wówczas funkcjonować w grupie rówieśniczej i doświadcza poczucia odmienności.

Cel operacji jest trójwymiarowy:

1. Funkcjonalny – prawidłowe oddawanie moczu (strumień skierowany do przodu, możliwość mikcji w pozycji stojącej),
2. Estetyczny – zbliżony do naturalnego wygląd prącia i napletka,
3. Psychologiczny i seksualny – prawidłowa erekcja, ejakulacja, uniknięcie kompleksów w dorosłości.

Na czym polega operacja spodziectwa?

W lżejszych przypadkach wystarczy operacja jednoetapowa; w ciężkich postaciach spodziectwa stosuje się leczenie wieloetapowe. Niekiedy lekarz zaleca przedoperacyjną kurację hormonalną (testosteron, gonadotropina łożyskowa lub maść dehydrotestosteronowa), by powiększyć prącie i poprawić warunki do zabiegu.

Urolog dziecięcy koryguje defekt poprzez plastykę narządów płciowych – rekonstrukcję cewki moczowej i wyprostowanie prącia. Operacja składa się z kilku etapów: wyprostowania prącia, odtworzenia ciągłości cewki moczowej, wyprowadzenia jej ujścia na szczyt żołędzi, rekonstrukcji warstw brzusznych prącia i rekonstrukcji napletka. Najczęściej stosowane techniki operacyjne to m.in. metoda MAGPI (przesunięcie ujścia cewki) i technika Snodgrassa (nacięcie płytki cewkowej).

Ile trwa rekonwalescencja?

W trakcie zabiegu pacjent otrzymuje cewnik; w lekkich przypadkach utrzymywany jest do 3 dni, w bardziej skomplikowanych – do 7 dni. Prawidłowe ułożenie i drożność cewnika są kluczowe dla gojenia się rany. W opiece domowej stosowane są ogólnodostępne leki przeciwbólowe oraz środki przepisane przez lekarza.

Powikłania po operacji spodziectwa

Najczęstszym powikłaniem jest przetoka cewkowa, usuwana zabiegowo do pół roku po operacji. Drugim powikłaniem jest zwężenie cewki moczowej, które może ujawnić się nawet kilkanaście lat po zabiegu. Dlatego w okresie dojrzewania – szczególnie przy trudnościach z oddawaniem moczu – należy skontrolować stan dróg moczowych nastolatka u urologa.

Spodziectwo u osób dojrzałych

Obecnie spodziectwo jest diagnozowane niemal zawsze od razu po urodzeniu dziecka, więc rzadko zachodzi konieczność leczenia tej wady w dorosłości. Jeśli jednak taka sytuacja nastąpi, lekarz zaproponuje odpowiedni zabieg chirurgiczny. Rekonwalescencja dorosłego jest znacznie dłuższa niż u dzieci.

Spodziectwo a płodność

W większości przypadków spodziectwo nie zaburza płodności – spermatogeneza i funkcje jąder są prawidłowe, a ejakulacja w przypadku lżejszych postaci jest możliwa. Problemy z płodnością pojawiają się w przypadku cięższych postaci wady, gdy nieprawidłowe deponowanie nasienia lub trudności we współżyciu seksualnym utrudniają poczęcie. Mężczyźni ze spodziectwem nierzadko doświadczają kompleksów związanych z wyglądem genitaliów i funkcjonowaniem seksualnym – są to jednak kwestie, które skuteczna korekcja chirurgiczna w dzieciństwie może wyeliminować.

Ile kosztuje operacja spodziectwa?

Operację spodziectwa wykonuje się raz w życiu – inwestycja w precyzyjny zabieg zwraca się w postaci trwałego efektu bez potrzeby reoperacji. Koszt prywatnej korekty spodziectwa wynosi 3000–6000 zł, zależnie od postaci wady (żołędziowe, prąciowe, kroczowe), miasta, renomy kliniki i doświadczenia operującego specjalisty. Warto pamiętać o kosztach konsultacji urologicznych – każda wizyta to wydatek co najmniej 250 zł.

Operacja spodziectwa jest refundowana przez Narodowy Fundusz Zdrowia – zabieg wykonuje urolog dziecięcy lub chirurg dziecięcy na podstawie skierowania od pediatry. Jeśli decydujesz się na leczenie prywatne dla krótszego terminu lub wyboru konkretnego specjalisty, dokładnie sprawdź rekomendacje i doświadczenie operatora, by zminimalizować ryzyko powikłań.

Jeśli koszt operacji stanowi barierę, możesz rozłożyć wydatek na raty. MediRaty finansuje zabiegi urologiczne i chirurgiczne – skontaktuj się z nami pod nr 22 266 83 70 (pon.–pt. 8–20, sob. 9–14) lub wypełnij formularz online.

Spodziectwo – najczęstsze pytania

Czy spodziectwo jest groźne?

Spodziectwo samo w sobie nie zagraża życiu, jednak nieleczone może prowadzić do poważnych konsekwencji: trwałych problemów z mikcją, zwężenia cewki moczowej uszkadzającego pęcherz i nerki, trudności z ejakulacją oraz znaczących problemów psychologicznych. Wczesna korekcja chirurgiczna (6.–18. mies. życia) skutecznie eliminuje to ryzyko.

Czy spodziectwo jest genetyczne?

W ok. 20% przypadków spodziectwo spowodowane jest dziedziczeniem wadliwych genów. Jeśli w rodzinie występowało spodziectwo (np. u ojca, brata, kuzyna), ryzyko wystąpienia wady u syna wzrasta – niektóre źródła podają wzrost ryzyka nawet do 5–25% przy dwóch krewnych z tą wadą. 

Kiedy operuje się spodziectwo?

Optymalny wiek korekcji chirurgicznej spodziectwa to 6.–18. miesiąc życia. Operację należy przeprowadzić przed wejściem dziecka w wiek przedszkolny (przed 30. miesiącem życia), by uniknąć problemów emocjonalnych wynikających z poczucia odmienności w grupie rówieśniczej.

Dowiedz się więcej i zamów finansowanie pod nr tel.: 22 266 83 70 (pon.-pt. 8-20, sob. 9-14) lub przez formularz.